• มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม
• ข้อมูลจังหวัดนครปฐม
• พืชเศรษฐกิจที่สําคัญของจังหวัดนครปฐม
  • ข้าว
  • พืชไร่
  • ผลไม้
    • ส้มโอ
  • พืชผัก
  • ไม้ดอกไม้ประดับ
• สถิติขอมูลเกษตร สำนักเกษตรจังหวัดนครปฐม
• พยากรณ์เตือนการระบาดศัตรูพืช สำนักงานเกษตรจังหวัดนครปฐม
• ข้อมูลเศรษฐกิจการเกษตร สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร

ประวัติความเป็นมา

      ประวัติความเป็นมา “นครปฐม” เป็นอู่อารยธรรมสําคัญที่มีประวัติความเป็นมายาวนานในแผ่นดินสุวรรณภูมิจาก หลักฐานทางประวัติศาสตร์กล่าวว่าเมืองนครปฐมแต่เดิมนั้นตั้งอยู่ริมทะเล เป็นเมืองเก่าแก่มีความเจริญรุ่งเรือง มานับตั้งแต่สมัยสุวรรณภูมิและเป็นราชธานีสําคัญในสมัยทวารวดีในยุคนั้น นครปฐมเป็นแหล่งเผยแพร่ อารยธรรมจากประเทศอินเดีย ซึ่งรวมทั้งพุทธศาสนา นครปฐมจึงเป็นศูนย์กลางของความเจริญ มีชนชาติต่างๆ อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่เป็นจํานวนมาก ต่อมาได้เกิดความแห้งแล้งขึ้นในเมืองนครปฐม เพราะกระแสน้ำที่ไหลผ่านตัวเมืองเปลี่ยนเส้นทาง ประชาชนจึงอพยพไปตั้งหลักแหล่งอยู่ริมน้ำและสร้างเมืองใหม่ขึ้น ชื่อ “เมืองนครไชยศรี” หรือ “ศรีวิชัย” นครปฐมจึงกลายเป็นเมืองร้างมาเป็นเวลาหลายร้อยปีจนกระทั่ง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวขณะที่ยังทรงผนวชได้ธุดงค์ไปพบพระปฐมเจดีย์และทรงเห็นว่าเป็น เจดีย์องค์ใหญ่ไม่มีที่ใดเทียบเท่า ครั้นเมื่อได้ครองราชย์จึงโปรดฯ ให้ก่อเจดีย์แบบลังกาครอบองค์เดิมไว้โดยให้ ชื่อว่า “พระปฐมเจดีย์” ทรงปฏิสังขรณ์สิ่งต่างๆ ในบริเวณองค์พระปฐมเจดีย์ให้มีสภาพดีและโปรดฯ ให้ขุด คลองเจดีย์บูชาเพื่อให้การเสด็จมานมัสการองค์พระปฐมเจดีย์สะดวกขึ้น ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เริ่มก่อสร้างทางรถไฟสายใต้ผ่านเมืองนครปฐม ซึ่งขณะนั้นยังเป็นป่ารก พระองค์จึงโปรดฯ ให้ย้ายเมืองจากตําบลท่านา อําเภอนครชัยศรีมาตั้งที่บริเวณ องค์พระปฐมเจดีย์เหมือนเช่นครั้งสมัยโบราณ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดฯ ให้สร้างพระราชวังสนามจันทร์เป็นที่เสด็จ แปรพระราชฐานและฝึกซ้อมรบแบบเสือป่า โดยโปรดฯ ให้ตัดถนนเพิ่มขึ้นอีกหลายสาย รวมทั้งสร้าง สะพานเจริญศรัทธาข้ามคลองเจดีย์บูชาเชื่อมระหว่างสถานีรถไฟกับองค์พระปฐมเจดีย์ตลอดจนสร้าง พระร่วงโรจนฤทธิ์ทางด้านทิศเหนือขององค์พระปฐมเจดีย์และบูรณะองค์พระปฐมเจดีย์ให้สมบูรณ์สวยงาม ดังที่เห็นอยู่ในปัจจุบัน และได้โปรดใหเปลี่ยนชื่อจากเมือง “นครไชยศรี” เป็น “นครปฐม”

         ที่ตั้งและอาณาเขตทที่ตั้ง

       นครปฐมเป็นจังหวัดหนึ่งในภาคกลางด้านตะวันตก ตั้งอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำท่าจีนในที่ราบลุ่มภาค กลาง โดยอยู่ระหว่างเส้นรุ้งที่ 13 องศา 45 ลิปดา 10 ฟิลิปดา เส้นแวงที่ 100 องศา 4 ลิปดา 28 ฟิลิปดา มีพื้นที่ 2,168.327 ตารางกิโลเมตรหรือ 1,355,204 ไร่ หรือร้อยละ 0.42 ของประเทศและ อันดับที่ 62 ของประเทศ อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครไปตามเส้นทางถนนเพชรเกษม 56 กิโลเมตรหรือตาม เส้นทางถนนบรมราชชนนี (ถนนปิ่นเกล้า–นครชัยศรี) 51 กิโลเมตร และตามเส้นทางรถไฟ 62 กิโลเมตร โดยมี อาณาเขตติดต่อดังนี้

       ทิศเหนือ ติดต่อกับอําเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี

       ทิศใต้ ติดต่อกับอําเภอกระทุ่มแบน อําเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร และอําเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี

   ทิศตะวันออก ติดต่อกับอําเภอไทรน้อย อําเภอบางใหญ่อําเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี และเขตทวีวัฒนา เขตหนองแขม กรุงเทพมหานคร อําเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

       ทิศตะวันตก ติดต่อกับอําเภอบ้านโป่ง อําเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี และอําเภอท่ามะกา อําเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี

ภาพ แผนที่จังหวัดนครปฐม

สภาพภูมิประเทศ 

            สภาพภูมิประเทศของจังหวัดนครปฐมโดยทั่วไปมีลักษณะเป็นที่ราบถึงค่อนข้างราบเรียบ ไม่มีภูเขา และป่าไม้ ระดับความแตกต่างของความสูงของพื้นที่อยู่ระหว่าง 2-10 เมตร เหนือระดับน้ําทะเลปานกลาง สภาพพื้นที่โดยทั่วไปลาดจากทิศเหนือสู่ทิศใต้และตะวันตกสู่ตะวันออกมีแม่น้ําท่าจีนไหลผ่านจากทิศเหนือลงสู่ ทิศใต้พื้นที่ทางตอนเหนือและทางตะวันออกเฉียงเหนือส่วนใหญ่เป็นที่ดอน ส่วนพื้นที่ทางตอนกลางของจังหวัดเป็นที่ราบลุ่ม มีที่ดอนกระจายเป็นแห่งๆ และมีแหล่งน้ํากระจาย สําหรับพื้นที่ด้านตะวันออก และด้านใต้เป็นที่ราบลุ่มริมฝั่งแม่น้ําท่าจีน มีคลองธรรมชาติและคลองซอยที่ขุดขึ้น เพื่อการเกษตรและคมนาคมอยู่มาก พื้นที่สูงจากระดับน้ําทะเล 2-4 เมตร

สภาพภูมิอากาศ

          ปริมาณน้ําฝน จากสถิติข้อมูลปริมาณน้ำฝนของจังหวัดนครปฐม โดยใช้ข้อมูลของสถานีอุตุนิยมวิทยานครปฐม ย้อนหลัง 5 ปี (2553–2557) ปริมาณน้ําฝนจะอยู่ในช่วง 1,100–1,200 มิลลิเมตร ฝนตกมากที่สุด ปี 2554 วัดได้ 1,295.5 มิลลิเมตร ส่วนฝนตกน้อยที่สุดในปี 2557 วัดได้ 795.7 มิลลิเมตร

          อุณหภูมิ จากสถิติข้อมูลอุณหภูมิของจังหวัดนครปฐม โดยใช้ข้อมูลของสถานีอุตุนิยมวิทยานครปฐม เปรียบเทียบย้อนหลัง 5 ปี (2553–2557) ปรากฏว่าอุณหภูมิโดยทั่วไปอยู่ในเกณฑ์ปกติสําหรับอุณหภูมิสูง ที่สุด วัดได้ 40.2 องศาเซลเซียส เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2553 และอุณหภูมิต่ําที่สุด วัดได้ 10 องศา เซลเซียส เมื่อวันที่ 24 มกราคม 2557

ที่มา : แผนพัฒนาจังหวัดนครปฐม 4 ปี (พ.ศ. 2561-2564)  กรมงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อการพัฒนา  สำนักงานจังหวัดนครปฐม